2 czerwca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalne dotyczące zgodności części rozwiązań stosowanych w polskich uchwałach krajobrazowych z prawem Unii Europejskiej. To pierwszy taki przypadek od momentu wprowadzenia przepisów krajobrazowych w Polsce.
Pytania zostały zadane na tle konkretnego postępowania. Ich znaczenie może jednak wykraczać daleko poza tę sprawę. Odpowiedź TSUE może wpłynąć na sposób interpretacji podobnych regulacji obowiązujących lub przygotowywanych przez samorządy w całej Polsce.
W praktyce pytania dotyczą m.in. przepisów pozwalających na różnicowanie zasad sytuowania reklam i innych form komunikacji wizualnej. Wątpliwości dotyczą zgodności niektórych rozwiązań z unijną dyrektywą usługową. Chodzi przede wszystkim o kwestie równego traktowania podmiotów oraz proporcjonalności stosowanych ograniczeń.
– Nie komentujemy toczących się postępowań, ale sam fakt skierowania pytań do TSUE wyraźnie pokazuje, że temat uchwał krajobrazowych nadal budzi istotne wątpliwości interpretacyjne. Dla branży, samorządów i mieszkańców ważne są przede wszystkim przejrzyste, proporcjonalne i jednakowo stosowane zasady, które pozwalają godzić dbałość o przestrzeń publiczną z pewnością prawa – mówi Nell Przybylska, dyrektor OOHlife Izby Gospodarczej.
Co ważne, skierowanie pytań prejudycjalnych nie przesądza jeszcze o niezgodności przepisów z prawem unijnym. Oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał przedstawione zagadnienia za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego zwrócił się o ich interpretację do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uchwały krajobrazowe funkcjonują w Polsce od kilku lat i stanowią narzędzie służące porządkowaniu przestrzeni publicznej. Jednocześnie ich wdrażanie i interpretacja są przedmiotem licznych dyskusji oraz sporów prawnych. Rozstrzygnięcie TSUE może mieć wpływ na przyszłą praktykę stosowania tych przepisów oraz sposób przygotowywania nowych regulacji przez samorządy.
Dla rynku reklamy zewnętrznej jest to kolejny sygnał, że kwestie związane z jakością prawa, przewidywalnością regulacji i dialogiem pomiędzy branżą a samorządami pozostają ważnym elementem debaty o przyszłości przestrzeni publicznej.
Polecamy analizę ekspercką
Wszystkich zainteresowanych szerszym kontekstem sprawy zachęcamy do lektury komentarza przygotowanego przez Marcina Maszewskiego, przewodniczącego Grupy ds. Legislacji OOHlife Izby Gospodarczej: „Zakazane dla przedsiębiorców, dozwolone dla miasta? Czy TSUE zakwestionuje podwójne standardy w uchwałach krajobrazowych?”
W artykule autor szczegółowo omawia pytania skierowane do TSUE, ich tło prawne oraz potencjalne konsekwencje dla przedsiębiorców i samorządów.
Zainteresowanych szczegółami sprawy zachęcamy również do zapoznania się z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego kierujące pytania prejudycjalne do TSUE.